Historical criticism and reading of Hafez poetry

Document Type : Original Article

Author

Assistant Professor of Farhangian University Shahrekird Iran

Abstract
Historical criticism and reading of literatures for their analysis, considering the historical events, have a long history, especially in Iran. This kind of criticism about Hafez poems, according to especial and unique features of his poems, has always been faced with two approval and denial viewpoints and opposed by the supporters of the formalist criticism. Comparing the formalist and historical criticism, the author tried to reveal that, considering the components such as the poet's era, poet's look at poetry and poet's job, this kind of criticism is not worthless because a detailed examination of the Hafez poems, based on the historical documents and the poet’s book of poems, reveals that from 625 poems of Hafez, 88 poems are of his certain dated poems; namely, 14%. If we want to add his eulogistic and historical impressions, Hafez has about 164 dated poems; namely, 26% showing that Hafez poetry enjoys a temporal and spatial determination. Therefore, extracting these poems can be one of the reasons for the usefulness of a historical criticism or look at Hafez poems. 

Keywords

Subjects
ابن‌بطوطه، محمد بن عبدالله (1394) تحفه‌النظار و غرائب الامصار، به کوشش محمدعلی موحد، تهران: نی.
احمدی، بابک (1375) ساختار و تأویل متن، تهران: نشر مرکز.
استعلامی، محمد (1386) درس حافظ (نقد شرح غزل‌های حافظ) ، تهران: سخن.
آشوری، داریوش (1379) عرفان و رندی در شعر حافظ، تهران: مرکز.
اهور، پرویز (1368) حافظ آیینه­دار تاریخ، تهران: شباویز.
ایشانی، طاهره (1392) «سیر غزل مدحی در ادب فارسی از سنایی تا حافظ»، مجلة کهن‌نامة پارسی، سال چهارم، شمارة 3، صص 1-27.
بامداد، محمدعلی (1360) حافظ‌شناسی یا الهامات خواجه، به کوشش محمود بامداد، تهران: اتحاد.
پورنامداریان، تقی (1384) گمشدة لب دریا (تأملی در معنی و صورت شعر حافظ)، تهران: سخن.
حافظ ابرو، عبدالله بن لطف‌الله (1372) زبده‌التواریخ، تصحیح کمال حاج‌سیدجوادی، تهران: نی.
حافظ، خواجه شمس­الدین محمد (1362) دیوان، تصحیح و توضیح پرویز ناتل خانلری، تهران: خوارزمی.
حافظ، خواجه شمس­الدین محمد (1374) دیوان به کوشش محمد قزوینی و قاسم غنی، ، تهران: اساطیر.
حافظ، خواجه شمس­الدین محمد (1375) دیوان، جلد دوم،تصحیح و توضیح پرویزناتل خانلری، تهران: خوارزمی.
حصوری، علی (1395) حافظ از نگاهی دیگر ، تهران: چشمه.
حمیدیان، سعید (1395) شرح مشوق (شرح و تحلیل اشعار حافظ)، تهران، قطره.
خرمشاهی، بهاء‌الدین (1373الف) حافظ، تهران: طرح نو.
خرمشاهی، بهاء‌الدین (1373ب) حافظ‌نامه، تهران: علمی فرهنگی.
خواندمیر، غیاث‌الدین بن همام‌الدین (1333) حبیب‌السیر، زیر نظر محمد دبیرسیاقی، تهران: خیام.
دست‌غیب، عبدالعلی (بی­تا)، حافظ‌شناخت، تهران: علم.
دشتی، علی (1357) نقشی از حافظ، تهران: امیرکبیر.
زرقانی، سید مهدی (1384) «یک الگو برای بررسی زبان شعر»، مجله مطالعات و تحقیقات ادبی، سال دوم، شماره‌های 5 و 6، صص 55-84.
زرین‌کوب، عبدالحسین (1368) نقشی بر آب، تهران: معین.
زرین­کوب، عبدالحسین (1374) از کوچة رندان، تهران: سخن.
ستوده، حسینقلی (1346) تاریخ آل مظفر، تهران: دانشگاه تهران.
شریعت، محمدجواد (1383) «نقدی بر حافظ و الهیات رندی»، مجلة حافظ، شمارة 6، صص36-41.
شفیعی کدکنی، محمدرضا (1376) موسیقی شعر، تهران: آگه.
شمیسا، سیروس (1383) نقد ادبی، تهران: فردوس.
شمیسا، سیروس (1388) یادداشت­های حافظ، تهران: علم.
غنی، قاسم (1374) بحث در آثار و افکار و احوال حافظ، تاریخ عصر حافظ، تهران: زوار.
فرشته، محمدقاسم بن غلامعلی فرشته (بی‌تا) تاریخ فرشته (گلشن ابراهیمی)، لکهنو: مطبعة منشی نولکشور.
فرصت شیرازی، محمدنصیر بن جعفر (1354) آثار عجم، بمبئی: چاپ سنگی.
فصیحی خوافی، احمد بن جلال‌الدین محمد (1339- 1340) مجمل فصیحی، به کوشش سید محمود جواهری، مشهد.
کتبی، محمود (1364) تاریخ آل مظفّر، به اهتمام و تحشیة عبدالحسین نوائی، چاپ دوم، تهران: امیرکبیر.
مالمیر، تیمور و فاطمه محمدخانی (1391) «نقد و بررسی مدیحه‌سرایی حافظ»، مجلة متن‌پژوهی ادبی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه علامه طباطبایی تهران، شمارة 51، صص 9-32 .
مالمیر، تیمور و هادی دهقانی یزدلی (1390) «نقد و بررسی قرائت­های تاریخی و زندگی‌نامه­ای غزلیات حافظ» مجلة پژوهش­های زبان و ادبیات فارسی دانشکدة ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان، سال سوم، شمارة 10، صص 63-86.
مجتبایی، فتح‌الله (1393) «حافظ»، مندرج در دانشنامة جهان اسلام، زیر نظر غلامعلی حداد عادل، تهران: بنیاد دایره‌المعارف اسلامی، جلد دوازده.
معتمدی، مسعود (1393) «یادداشتی بر یادداشت‌های حافظ»، مجلة ضمیمة آینة میراث، شمارة 36، صص 193-208.
معین، محمد (1375) حافظ شیرین‌سخن، به کوشش مهدخت معین، تهران: صدای معاصر.
معین‌الدین یزدی، معین‌الدین بن جلال‌الدین محمد معلم یزدی (1326) مواهب الهیه، به کوشش سعید نفیسی، تهران: اقبال.
ممتحن، مهدی و سمانه شریفی‌راد (1390) «مدح در اشعار متنبی و حافظ»، مجلة مطالعات ادبیات تطبیقی، شمارة 20، صص 137-150.
میرخواند بلخی (1373) روضه‌الصفا، تهذیب و تلخیص عباس زریاب خویی، تهران: علمی.
همایون‌فرخ، رکن‌الدین (1351- 1354)حافظ خراباتی، تهران: بی‌نا.
  • Receive Date 16 May 2019
  • Revise Date 11 July 2019
  • Accept Date 11 July 2019