An Introduction and review of a manuscript of Divan of Darki-ye qomi with an emphasis on poetic forms

10.52547/qap.33087.4.3.109

Document Type : Original Article

Author

Persian Language and Literature Department,. Yasooj Branch, Islamic Azad University, Yasooj, Iran

Abstract
One of the poets belonging to the Indian School of Persian poetry in the 17th and 18th centuries is Molla Mohammad Amin Darki-ye qomi. Biographers have reported on him as a poet with lots of verses including some 20 to 30 thousand couplets. A manuscript copy of his Divan is kept with Malek National Library, registered under No. 5146. The present study, as a descriptive-analytical research, was conducted following a correction of the poet's Divan and dealt with introducing and reviewing the said-above manuscript. The findings indicate that the manuscript in question included some 6300 couplets of Darki-ye qomi's Divan in such poetic forms as Qasideh(ode), Qet'eh(fragment), Ghazal(sonnet), Masnavi(couplet-poem), Tarji'band and Tarkibband(refrain). Darki has versified admirations of great figures and religious personalities into Qasidehs, chronograms into Qet'ehs, lyric themes into Ghazals, and Saghinameh into Tarji'bands. He was a creative poet in terms of imagination and theme generation with a moderate and fluent style. A typical characteristic of Darki-ye qomi's poems is the repetition of rhymes and a high probability of employing radifs.

Keywords

Subjects
آذر بیگدلی، لطفعلی‌بیگ بن آقاخان شاملو. (1340). آتشکدۀ آذر، ج3. با تصحیح حسن سادات ناصری. تهران: امیرکبیر
آقابزرگ تهرانی. (1403ق.). الذریعه الی تصانیف الشیعه، ج9. بیروت: دارالاضواء.
اوحدی حسینی دقّاقی بلیانی اصفهانی،تقی‌الدین محمد.(1389). عرفات العاشقین و عرصات‌العارفین، ج 3. تصحیح ذبیح‌الله صاحبکاری و آمنه فخر احمد. تهران: مرکز پژوهشی میراث مکتوب و کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی.
ایمان، رحم علیخان. (1386)، منتخب‌الطایف، ج1. تصحیح مهدی علیزاده. تهران: طهوری.
خیام‌پور، عبدالرسول. (1368).  فرهنگ سخنوران،ج1. تهران: طلایه.
درایتی، مصطفی .(1385). فهرستوارۀ دست‌نوشته‌های ایران(دنا). ج 5. تهران: مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی.
درایتی، مصطفی. (1391). فهرستگان نسخه‌های خطی ایران(فنخا)، ج 15 و 7. تهران: سازمان اسناد و       کتابخانة ملّی جمهوری اسلامی ایران.
درکی قمی، محمد امین. (بی‌تا). دیوان، نسخه‌ی خطی شماره‌ی 5146. تهران: کتابخانه‌ی ملی ملک.
شاملو، ولی قلی بن داود. (1374). قصص الخاقانی، تصحیح سید حسن سادات ناصری. تهران: انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
شفیعی کدکنی، محمدرضا. (1371). شاعر آینه‌ها؛ بررسی سبک هندی و شعر بیدل، تهران: آگاه.
شمیسا، سیروس. (1382). سبک‌شناسی شعر، تهران: فردوس.
صدیق حسن‌خان بهادر، محمد صدیق. (1386). تذکره‌ی شمع انجمن، تصحیح محمد کاظم کهدویی. یزد: انتشارات دانشگاه یزد.
صفا، ذبیح‌الله. (1371). تاریخ ادبیات در ایران، ج 5. تهران: فردوس.
ضیایی، مهرداد.(1380). «میر محمد مؤمن استرآبادی»، دانشنامه‌ی ادب فارسی. ج 4. به سرپرستی حسن انوشه. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
عاشقی عظیم‌آبادی، حسینقلی خان.(1391). تذکره‌ی نشتر عشق، ج1 الف. تصحیح سید کمال حاج سیدجوادی. تهران: میراث مکتوب.
عاطفی، افشین. (1381). بزرگان کاشان، قم: انتشارات افق فردا و مرسل.
عظیمی‌پور، نسیم. (1392). «درکی قمی»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبه قاره. ج3. به سرپرستی علی مؤذنی. تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی.
غلامرضایی، محمد. (1391). سبک‌شناسی شعر پارسی از رودکی تا شاملو، تهران: جامی.
قهرمان، محمد. (1378). صیادان معنی،تهران: امیرکبیر.
کیانی، ملک‌شاه حسینی. (1386). تذکره‌ی خیرالبیان، ج 2. تصحیح عبدالعلی اویسی، رساله‌ی دکتری، دانشکده‌ی ادبیات دانشگاه اصفهان.
گلچین معانی، احمد. (1368). تذکره‌ی پیمانه، تهران: انتشارات کتابخانه‌ی سنایی.
گلچین معانی، احمد. (1369). کاروان هند، ج1. مشهد: آستان قدس رضوی.
مجاهدی، محمدعلی. (1370). تذکره‌ی سخنوران قم، قم: انتشارات هجرت.
محجوب، محمدجعفر. (1339). «ساقی‌نامه- مغنّی‌نامه»، مجله‌ی سخن. سال 11. صص 69-79.
محمودی، مریم. (1389). «مفاخره در شعر رودکی»، مجله‌ی زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد فسا، سال 1، شماره‌ی 2، صص122- 113.
معصومی، بهرام. (1380). «والهی قمی»، دانشنامه‌ی ادب فارسی. ج 5. به سرپرستی حسن انوشه. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
میرصادقی، میمنت. (1373). واژه‌نامه‌ی هنر شاعری: فرهنگ تفصیلی اصلاحات فن شعر و سبک‌ها و مکتب‌های آن، تهران: کتاب مهناز.
نصرآبادی، محمدطاهر. (1379). تذکره‌ی نصرآبادی، ج 1. به کوشش احمد مدقّق یزدی. یزد: انتشارات دانشگاه یزد.
نفیسی، سعید. (1363). تاریخ نظم و نثر. ج 1. تهران: فروغی.
واله داغستانی، علیقلی بن محمد علی. (1384). تذکره‌ی ریاض الشعراء. ج 1 و 4، تصحیح محسن ناجی نصرآبادی. تهران: اساطیر.
هاشمی سندیلوی، احمد علی خان. (1371). تذکره‌ی مخزن الغرایب. ج2، به اهتمام محمدباقر. لاهور: مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان.
  • Receive Date 11 October 2021
  • Revise Date 22 November 2021
  • Accept Date 18 December 2021