Studying the historical geography in a sonnet by Hafez

Document Type : Original Article

Authors

1 Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Farhangian University, Tehran, Iran.

2 Lecturer at Farhangian University, Khorramabad, Iran

3 Ph.d student of Lorestan University, Khorramabad, Iran

Abstract
Historical geography is a new scientific trend that is placed between the two sciences of history and geography, and in this science, natural sciences in the field of geography and spiritual (human) sciences in the field of history are discussed. Although historical geography is extracted from these two sciences, it can be said that it also feeds these two sciences. Considering that poets, like geographers and historians, pay attention to natural and spiritual sciences in their poems; Therefore, some poets who have been in wars and traveling with kings and emirs, their poems contain subtle and original points in this regard. Sometimes references are found in the poetry of poets, which are less discussed in other historical works. Although according to the evidence, Hafez was not a traveller, but he sometimes mentions places that are worthy of attention. Compared to other great poets, including Saadi, Hafez has few references, but these small references are sometimes very impressive and significant in his beautiful poetry. Among these poets, we can mention Hazrat Hafez, who has good references in this regard in his poems, and especially in a sonnet, "You are the crown on the head of the good people of the country, like a crown" in his poems. He has revealed his glory. The findings of the article indicate that Hafez has made clear references to some historical topics and topics in this sonnet, which has provided useful information for historians and researchers in the field of geography.

Keywords

Subjects
ابن­اسفندیار، محمد (1366). تاریخ طبرستان، جلد اول، چاپ دوم، تهران: پدیده خاور.
 ابن­خردادبه، عبیدالله (1268). مسالک و ممالک، ترجمه سعید خاکرند، بیروت: دار صادر افست لیدن.
 ابن­فقیه، احمد (1379). ترجمه مختصرالبلدان، بخش ایران، ترجمه محمدرضا حکیمی، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
 ادریسى، محمد (1366). نزهة­المشتاق فی إختراق­الآفاق، جلد یکم، بیروت: عالم الکتب.
 اسفندیار، کیخسرو (1362). دبستان مذاهب، جلد یکم، تهران: کتابفروشى طهورى.
اشعاری، محمود و صالحی، محمدحسین (1401). «مطالعة بینامتنی جغرافیای تاریخی مکان رویداد گذر سیاوش از آتش»، فصلنامة جستارهای تاریخی، سال13، شمارة 1، بهار و تابستان 1401، صص 44-3.
 اصلاح عربانى، ابراهیم (1374). کتاب گیلان، جلد دوم، تهران: گروه پژوهشگران ایران.
 اعتمادالسلطنه، محمدحسن (1367). مرآة­البلدان، جلد یکم، تهران: دانشگاه تهران.
 بلاذرى، احمد (1337). فتوح­البلدان، ترجمة محمد توکل، تهران: نقره.
بیک­محمدی، حسن (1400). مقدمه­ای بر جغرافیای تاریخی ایران، چاپ هفتم، اصفهان: انتشارات دانشگاه اصفهان.
 بیرونى، ابوریحان محمد (1352). تحدید نهایات­الأماکن لتصحیح مسافات­المساکن، تهران: دانشگاه تهران.
پاسیون، مایکل (1399). جغرافیای تاریخی: پیشرفت و چشم­انداز، ترجمة بهزاد اصغری، تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
 حافظ ابرو، عبدالله (1375). جغرافیاى حافظ ابرو، جلد دوم، تهران: میراث مکتوب.
 حافظ، خواجه­شمس­الدین­محمد (1375: 67). دیوان حافظ، به­کوشش صفر صادق­نژاد، تهران: قطره.
 حموى، یاقوت (1380). معجم­البلدان، جلد یکم، ترجمه على­نقى منزوى، تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور.
 درگاهی، م. (1377). نقد شعر در ایران، تهران: امیرکبیر.
 رابینو، یاسنت لویى (1374). ولایات دارالمرز ایران؛ گیلان، چاپ چهارم، رشت: طاعتی.
 راقم سمرقندى، ‏میرسیدشریف (1380). تاریخ راقم‏، به­تصحیح منوچهر ستوده‏، تهران: بنیاد موقوفات افشار.
 راوندى، مرتضى (1382). ‏تاریخ اجتماعى ایران، جلد هفتم، چاپ دوم، ‏تهران: نگاه.
 رجاء، علی­اصغر (1385). «معرفی کتاب صورالاقالیم»، فصلنامة سخن تاریخ، سال 1، شماره 1، زمستان، صص 77-69.
 زهرى، ابوعبدالله محمد (1382). الجغرافیة، ترجمه حسین قره چانلو، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
 سیدسجادى، منصور (1383). مرو؛ بازسازى جغرافیاى تاریخى یک شهر بر پایه نوشته­هاى تاریخى و شواهد باستانى، تهران: سازمان میراث فرهنگی.
  شفیعی­کدکنی، محمدرضا (1380). صور خیال در شعر فارسی، چاپ هشتم، تهران: آگاه.
 شیروانى، زین­العابدین (بی­تا). بستان­السیاحة، تهران: سنایی.
 صفا، ذبیح­الله (1378). تاریخ ادبیات در ایران، جلد سوم‏، چاپ هشتم، تهران: فردوس.
 فسایى، حسن (1382). فارسنامه ناصرى، دورة دو جلدی، چاپ سوم، تهران: امیرکبیر.
 قر­چانلو، حسین (1385). جغرافیای تاریخی سرزمین­های اسلامی، جلد یکم، چاپ دوم، تهران.
 قزوینی، زکریا (1390). عجایب­المخلوقات و غرایب­الموجودات، ترجمه یوسف بیگ­باباپور و مسعود غلامیه، قم: مجمع ذخایر اسلامی.
 قزوینى، زکریا (1373). آثارالبلاد و اخبارالعباد، تهران: امیرکبیر.
 کرمى، محمد (1361). أحسن­التقاسیم، ترجمه علی­نقی منزوی، جلد یکم، تهران: شرکت مؤلفان و مترجمان.
 کلاویخو، گونسالس دو روى (1384). سفرنامه، ترجمه مسعود رجب­نیا، چاپ پنجم، تهران: علمی فرهنگی.
 گلکه، لیونار (1379). «مبانی نظری جغرافیای تاریخی»، بخش دوم، ترجمه محمدجعفر جباری، مجله کتاب ماه تاریخ و جغرافیا، اردیبهشت، صص52-42.
ماخانی، محمدجلال (1401). «جغرافیای تاریخی از دو منظر درآمدی بر اهمیت جغرافیای تاریخی پیرامون مسائل تاریخی ایران»، فصلنامة سیاست­پژوهی اسلامی ایران، سال اول، شمارة 3، پاییز 1401، صص80-60.
 مراغه­اى، زین­العابدین (1385). سیاحت­نامه ابراهیم­بیگ، چاپ دوم، تهران: آگاه.
 مستوفى بافقى (1385). محمد مفید؛ ‏جامع مفیدى‏، جلد یکم، به­تحقیق و تصحیح ایرج افشار، تهران: اساطیر.
 مشتاقى نائینى، على (1366). گزارش کویر، تهران: اطلاعات.
 معیری، هایده (1386). «جغرافیا به­مثابه­ی یک سند تاریخی»، مجلة پیک نور، سال5، شماره18، تابستان، صص156-137.
 ملایرى، محمدمهدى(1379).‏ تاریخ و فرهنگ ایران، جلد یکم‏، تهران: توس.
 منزوى، احمد (1382). فهرست­واره کتاب­هاى فارسى، جلد دوم، چاپ دوم، تهران: مرکز دائرةالمعارف اسلامی.
 ناشناس (1386). هفت کشور و سفرهاى ابن­تراب، تهران: چشمه.
 نوایی، عبدالحسین رجال کتاب حبیب­السیر (1379). رجال کتاب حبیب­السیر، چاپ دوم، تهران‏: انجمن آثار و مفاخر فرهنگى.
 همایون­فرخ، رکن­­الدین (1371). دیوان شاعر ساحر؛ خواجه شمس­الدین محمدحافظ شیرازی، تهران: دیبا.
یزدانی­راد، علی (1398). «جستاری در نقد باورها و دیدگاه­های معمول در بارة جغرافیای تاریخی و تاریخ یزد تا سدة پنجم هجری»، فصلنامة فرهنگ یزد، شمارة 4، صص54-27.   
 یعقوبى، احمد (1356). البلدان، ترجمه محمدابراهیم آیتى، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
  • Receive Date 08 April 2024
  • Revise Date 29 April 2024
  • Accept Date 18 June 2024