Methods for the Influence of the Jewels of Secrets and Jewels of Light from the Holy Quran, Relying on the Second Volume

10.22034/caat.2025.548417.1155

Document Type : Original Article

Authors

1 Persian Language and Literature, Literature and Humanities, Farhangian University, Tehran, Iran

2 PhD in Persian Language and Literature, Literature and Humanities, Shahid Bahonar University, Kerman, Iran

Abstract
From the very beginning of the arrival of Islam, Persian writers and literati used the verses of the Holy Quran in various ways in their works, and they were influenced by it not only in terms of its semantic and content aspects, but also in terms of aesthetics and rhetoric. Kamal al-Din Hossein ibn Hassan Khwarizmi, nicknamed Taj al-Din, was one of the mystics of the Kubrawiyya lineage in the eighth and ninth centuries AH. He is one of the writers whose prose shows a great influence of the Quran. The types of influence of Khwarizmi on the Holy Quran are manifested in methods such as lexical, propositional, and visual influence. The results of the study indicate that Khwarizmi's influence on the Quran was in subtypes such as borrowing, guaranteeing, solving, translating, and addition of simile. This research was conducted using library resources and a descriptive-analytical method, and its goal is to explain the ways in which Khwarizmi was influenced by the Quran in the second volume of Jawaher al-Asrar and Zawahir al-Anwar.
Subjects
قرآن کریم
آقا تهرانی، میرزا جواد، و حسینی مجاهد، سیدمهدی. (1388). تفسیر مصباح الهدی، با مقدمۀ علّامه حکیمی، قم: مؤسسۀ معارف اسلامی امام رضا (ع).
ابن قولویه، جعفربن محمد. (1395). کامل الزیارات، مشهد: موسسه فرهنگی انتشاراتی استوار.
استعلامی، محمد(1374)، مقدمۀ شرح مثنوی معنوی مولوی نوشتۀ نیکلسون، تهران: انتشارات علمی فرهنگی.
جزایری، نعمت الله بن عبد الله.(1427). ریاض الأبرار فی مناقب الأئمة الأطهار. جلد اول. بیروت - لبنان: مؤسسة التاریخ العربی.
جهادی, سید امیر , خوارزمی, حمیدرضا و خداونددوست, علیرضا . (1400). شیوه‌های تأثیرپذیری از قرآن و حدیث در شعر وصال شیرازی، فصلنامۀ نقد، تحلیل و زیبایی شناسی متون، 4(3)،صص 24-4.
.Doi: 10.52547/qap.22465.4.3.4
حاج سیدجوادی، کمال. (1377). اثر آفرینان، جلد دوم، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
حلبی، سید علی اصغر. (1371). تأثیر قرآن و حدیث در ادبیات فارسی، تهران: انتشارات اساطیر.
خوارزمی، کمال الدّین حسین بن حسن. (1384). جواهر الأسرار و زواهر الأنوار (شرح سه دفتر مثنوی معنوی)، مقدمه و تصحیح و تحشیه: محمدجواد شریعت، جلد اول و دوم، تهران: اساطیر.
خیامپور،  عبدالرّسول. (1340). فرهنگ سخنوران، تبریز: شرکت سهامی چاپ کتاب.
درخشان، مهدی. (1360). مقدمه بر ینبوع الأسرار فی نصائح الأبرار،  تهران: انجمن زبان و ادبیات فارسی.
راستگو، سیّد محمّد. (1387). تجلی قرآن و حدیث در ادب فارسی، چاپ دوم، تهران: سمت.
رامپوری، غیاث الدین محمد. (1363). غیاث اللغات، به کوشش منصور ثروت، تهران: امیرکبیر.
سعادت، اسماعیل (1388)، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی، تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی.
صفا، ذبیح الله. (1387). تاریخ ادبیات در ایران، جلد چهارم، تهران: فردوس.
عربی، فرشاد. (1389). « تجلی قرآن و حدیث در گلشن راز شیخ محمود شبستری بررسی شواهدی از اقتباس، تضمین و تلمیح». عرفانیات در ادب فارسی، 2(5)، 106-93.
قاسم زاده ابلی، حسن، و اسدالهی، خدابخش، و شاد منامن، محمدرضا. (1401). « شگردهای تاثیرپذیری سیدحسن حسینی از قرآن کریم»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، 14(53)، 402- 424. Doi:10.30495/dk.2022.1946541.2371
قیس رازی، شمس الدّین محمّد. (1388). المعجم فی معاییر اشعار العجم. تهران: علم.
مایل هروی، نجیب. (1378). سایه به سایه: دفتر مقاله‌ها و رساله‌های عرفانی، ادبی و کتاب‌شناختی، تهران: گفتار.
محمدی، معصومه، و میرباقری فرد، علی اصغر. ( 1403). « بررسی و تحلیل اثرپذیری شرح سروری از جواهر الأسرار و زواهر الأنوار خوارزمی»، متن‌شناسی ادب فارسی، 2(62)، 18-1.Doi:10.22108/rpll.2023.136839.2208
منزوی، احمد. (1369). فهرست مشترک نسخه‌های خطی فارسی پاکستان، جلد سوم، اسلام آباد: مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان.
نیکلسون، رینولد الین (1374)، شرح مثنوی معنوی مولوی، تهران: انتشارات علمی فرهنگی.
وحیدیان کامیار، تقی. (1379). بدیع از منظر زیبایی شناسی. تهران: دوستان.
همایی، جلال الدین(1374). فنون بلاغت و صناعات ادبی. تهران: هما.
  • Receive Date 21 September 2025
  • Revise Date 28 October 2025
  • Accept Date 17 December 2025