فصلنامه نقد، تحلیل و زیبایی شناسی متون

صرفی ساوجی شاعری از مکتب وقوع

10.22034/caat.2025.554125.1161

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀادبیات، دانشگاه قم، قم، ایران.

2 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه قم، قم، ایران.

چکیده
ادبیات فارسی در دوره‌های مختلف تاریخی، شاعرانی داشته است که هرکدام به فراخور شخصیت هنری، قدرت شاعری و تاثیرگذاری در تاریخ و جامعه، نقشی ایفا کرده و هر یک با سبک و سیاق خاص خود، به غنای این ادبیات افزوده‌اند. در میان هزاران شاعر فارسی‌زبان از آغاز فارسی دری تا امروز، برخی برجسته و نامدار بوده‌اند و گروهی کمتر شناخته شده‌اند. این مقاله به معرفی و بررسی اشعار صلاح‌الدین صرفی ساوجی، شاعر قرن دهم هجری، می‌پردازد. دربارۀ صرفی ساوجی در منابع هم زمان قرن دهم اطلاعاتی مختصر دیده می‌شود و منابع بعدی نیز از همان‌ها نقل کرده‌اند. در این منابع از جزئیات زندگی شاعر چندان اطلاعاتی نیست. اغلب در تذکره‌های ادبی می‌توان از او نام و نشان و شواهد شعری یافت. با بررسی منابع تذکره‌ای، اشعار و شواهد تاریخی، می‌توان تصویر روشن‌تری از زندگی، شخصیت و جایگاه او در جریان ادبی قرن دهم به‌دست آورد. صرفی ساوجی از پیروان مکتب وقوع است، اما در اشعار او ویژگی‌هایی از سبک عراقی و نشانه‌هایی از سبک هندی نیز دیده می‌شود. صرفی با وجود پیروی از سبک وقوع، در برخی اشعار از لطایف سبک هندی بهره می‌گیرد و این تلفیق، شعر او را متمایز کرده است. ساختار غزل سنتی، زبانی آشنا، همراه با لحنی شکسته و سوزناک، هویت شاعرانه او را شکل می‌دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Sarfi Saveji: A Poet of the Woqoo Style

نویسندگان English

mahmoud mehravaran 1
Nima Shokravi 2
1 Faculty member, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature, University of Qom, Qom, Iran.
2 , Master's student in Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, University of Qom, Qom, Iran.
چکیده English

Throughout the history of Persian literature, there are many poets who, depending on their artistic character and poetic brilliance, have played significant roles in society and history. With their unique styles and approaches they have enriched this literature. Among thousands of Persian poets from the early days of Dari Persian to the present day, some have risen to prominence while others have remained obscure. This article introduces and examines the poetry of Salah al-Din Sarfi Saveji, a poet of the 10th century AH (16th century CE). Brief information about Sarfi Savji is found in the contemporary sources from the 10th century, and later sources also quote from those sources. These sources do not contain much information about the details of the poet's life. Often, one can find his name and poetic evidence in literary annals. By analyzing biographical sources, poems, and historical evidence, a clearer picture of his life, personality, and literary status in the 10th-century literary movement can be drawn. Sarfi Saveji was a follower of the Woqoo style, yet his poetry also reflects elements of the Iraqi style and traces of the Indian style. While adhering to the Woqoo style, Sarfi at times draws upon the subtleties of the Indian style, an innovative fusion that gives his poetry a distinct character. The structure of traditional Ghazal, familiar language, and a mournful, sorrowful tone, shape his poetic identity.

کلیدواژه‌ها English

  • History of Persian literature
  • Woqoo Style
  • 10th-century literature
  • Vasoḵht style
  • Sarfi Saveji
اوحدی بلیانی، تقی الدین. (1389). عرفات العاشقین و عرصات العارفین، تصحیح ذبیح الله صاحبکاری و آمنه فخر احمد، تهران: مرکز نشر میراث مکتوب.
حافظ، خواجه شمس الدین محمد. (1362). دیوان حافظ، تصحیح و توضیح پرویز ناتل خانلری، تهران: خوارزمی.
حسن‌پور آلاشتی، حسین. (1384). طرز تازه (سبک‌شناسی غزل سبک هندی)، تهران: سخن.
رازی، امین احمد رازی. (1378). تذکره هفت اقلیم، تهران: سروش.
شفیعی‌کدکنی؛ محمدرضا. (1366). شاعر آینه‌ها (بررسی سبک هندی و شعر بیدل)، تهران: آگاه.
شمس لنگرودی، محمد. (1372). مکتب بازگشت، چاپ اول، نشر مرکز.
فتوحی؛ محمود. (1395). صدسال عشق مجازی، تهران: سخن
قهرمان، محمد. (1402). صیادان معنی، تهران: امیرکبیر.
گلچین معانی، احمد. (1369). کاروان هند، انتشارات آستان قدس رضوی.
گلچین معانی، احمد. (1374). مکتب وقوع، دانشگاه فردوسی مشهد.
میرتقی‌الدین کاشانی. (1392). خلاصه‌الاشعار و زبده‌الافکار (بخش قم و ساوه) تصحیح علی‌اشرف صادقی، تهران: میراث مکتوب
میرهاشمی,طاهره . (1399). تحلیل سبک‌شناختی قصیدة انوری دربارة حملة غزان به خراسان. فصلنامه نقد، تحلیل و زیبایی شناسی متون, 3(3), 35-52.
نصرآبادی؛ محمدطاهر. (1378). تذکره نصرآبادی، تصحیح محسن ناجی نصرآبادی، تهران: اساطیر.
نهاوندی، عبدالباقی. (1925 م). مآثر رحیمی، تصحیح محمد حسین هدایت، کلکته، مطبع بپتس مشن.
  • تاریخ دریافت 09 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری 11 شهریور 1404
  • تاریخ پذیرش 20 مهر 1404