مولفه‌های ادب غنایی در تاریخ بیهقی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان ایران .

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان ، ایران .

3 دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان ، ایران

چکیده

  ادبیات غنایی دربرگیرندۀ موضوعاتی همچون عشق، وصف، مدح، مرثیه، شادی‌نامه، عرفان و ... است و به­طور کلی هر اثری که در آن به بازتاب عواطف و احساسات اشخاص پرداخته­شده باشد را شامل می‌شود؛ یعنی تمام احساسات از لطیف­ترین تا درشت­ترین آن­ها با همة واقعیّاتی که وجود­دارد. در هر نوع ادبی می‌توان ردپایی از احساسات و عواطف اشخاص را دریافت. تلاش نگارندگان در این جستار برآن است تا  مولفه­های ادب غنایی را در تاریخ بیهقی  به روش تحلیل و توصیف با استفاده از منابع کتابخانه­ای مورد بررسی قرار دهند و در پایان  بسامد هریک از مولفه­ها را ارائه نمایند. در تاریخ بیهقی مباحثی مانند شور و شوق، اعیاد، مجالس عروسی و شراب‌خواری، شکار امیران غزنوی و نیز لحظات تأسّف بار اعدام اشخاص مهم، مرگ اطرافیان و مراثی را می‌توان به­وفور یافت که تخیّل نویسنده در آفرینش حوادث و قهرمانان آن صحنه­هایی بدیع از ادب غنایی را رقم زده­است. خواننده با خواندن داستانی چون بر­دار کردن حسنک وزیر، گریه سرمی­دهد و گاه با بیان شیرین سراپای وجودش را اعجاب فرامی­گیرد که این خود هنری بزرگ محسوب می‌شود؛ این احساسات همان موضوعات ادبیّات غنایی است که در تاریخ بیهقی نمود داشته و بخش­هایی از این اثر را در حیطة این نوع ادبی قرار می­دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Encyclopaedia components in beyhaqi History

نویسندگان [English]

  • Mohammad Amir Mashhadi 1
  • Ramezan Majozi 2
  • Leila Ebadi nejad 3
1 Associate Professor, Department of Persian Language and Literature, University of Sistan and Baluchistan, Zahedan, Iran.
2 PhD student in Persian language and literature, University of Sistan and Baluchistan, Zahedan, Iran.
3 Master's student of Persian language and literature, University of Sistan and Baluchistan, Zahedan, Iran
چکیده [English]

Encyclopaedia includes topics such as Love and the text of the endearing of the Mysticism and…in general, any kind of writing or work that reflects the emotions and emotions of indivduais is included, that is, all the emotion  from the most subtle to the greatest of them with every reality that exists, in every literary from you can trace the emotions of people. The writers efforts in this essay are to examine the components of Gana literature in Beyhaghi history by analyzing and describing it using library resources and presenting the components of the movement frequency at the end. since beyhagi on the art of portraying emotions beyhagi and in tone and its  work has always felt a special place. So، doing this research، it was flet necessary. On beyhagi history، issues such as happiness and enthusiasm for festivals، recreation and hunting of umjales qaznavi and wedding nobeles and regrettable moments of death in venice death those persons can be found in abundance. Sometimes the reader by reading fiction like Hasanak vazir to cry and some times do it with sweet word allof him )her( to full of wonder These feeling are the themes of the rich literature  that has been presented in the history of Beyhaghi, and it covers parts of this work in the field of this litwrary genre

کلیدواژه‌ها [English]

  • History of beyhagi
  • Ghanain literature
  • Love
  • Feasts
اسعدی، مریم السادات. (1391)« حدیث گذشته شدن در تاریخ بیهقی»، پژوهش‌نامۀ فرهنگ و ادب، صص112-130.
اکبر زاده، سیده شکوفه. (1390) « سور و سوگ در تاریخ بیهقی و مقایسة آن با افغانستان امروزی»، کتاب ماه، صص 39- 44.
امیر سلیمانی، سهیلا. (1390) « زنان در تاریخ بیهقی»، ترجمة فرزانه قوجلو، شمارۀ 83. صص 98-116.
بیهقی، ابوالفضل محمد بن حسین. (1392) تاریخ بیهقی، به کوشش خلیل خطیب رهبر، تهران: مهتاب.
حاکمی، اسماعیل. (1386) تحقیق درباره: ادبیات غنایی ایران، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
 حسینی کازرونی، سیداحمد. (1387) عشق در مثنوی معنوی، ج 4، تهران: زواره.
حنیف، محمد.(1383) « امثال و حکم در تاریخ بیهقی»، مجلة فرهنگ مردم ایران، زمستان1383 و بهار1384، شماره5و6، صص109-116.
 جعفری نژاد، سید ابوالفضل. (1385) « نوروز در آثار کلاسیک زبان پارسی»، نشریة علوم اجتماعی چشم انداز ارتباطات فرهنگی، شمارة 22، صص 24-31.
رزمجو، حسین.(1382 ) انواع ادبی و آثار آن در زبان فارسی، مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد.
رضی، هاشم. (1380) پژوهشی در گاه‌شماری و جشن‌های ایران باستان، تهران: بهجت.
روح الامینی، محمود. (1378) آیین‌ها و جشن‌های کهن ایران امروز(نگرش و پژوهش مردم شناختی)، تهران: انتشارات آگاه.
زرین کوب، عبدالحسین. (1380) در جستجوی ناکجا آباد،  تهران: مهارت.
____________ . (1381) شعر بی‌دروغ شعر بی‌نقاب، تهران: مهارت.
ستوده، غلامرضا. (1374) نمیرم از این پس که من زنده‌ام، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
 سجادی، سیّد ضیاءالدین. (1372) مقدمۀ بر عرفان و تصوف، تهران: سمت.
شمیسا، سیروس. (1362) سیر غزل در شعر فارسی، تهران: فردوس.
_________. (1383) انواع ادبی، تهران: فردوس.
غنی، قاسم. (1375)  بحث در آثار و افکار و احوال حافظ، تهران: زوار.
فسائی، منصور. (1372) انواع شعر فارسی، شیراز:  نوید.
کزّازی، میر جلال الدّین.(1386) نامۀ باستان، تهران:  سمت.
کلاته، محمدامین.(1390) « کهن­ترین سوگواری مذهبی: نمایش تعزیه، هنر ناب ایرانی»، روزنامة تهران امروز، ص10.
گلی زاده، پروین (1381) « جلوه‌های هنری و بلاغی در تاریخ بیهقی»، پژوهشنامه علوم انسانی صص 191-206.
مجوزی، محمّد. ( 1383) «عشق محمود به ایاز و سیر تاریخی و عرفانی این داستان از آغاز تاکنون»، آینه میراث، شماره‌ی 26 ، صص75-92ُ.
محمودی،خیرالله، باصری، شهناز. (1396) « سوگواران سفیدپوش»، مجلة زبان و ادبیات فارسی، شماره236،صص189-215.
همایونی سروستانی، صادق و صباحی، محمود.(1377) تعزیه در ایران، شیراز: مرکز اسناد و کتابخانة ملی فارس.