فصلنامه نقد، تحلیل و زیبایی شناسی متون

بررسی روانشناختی عنصر شخصیت اول در رمان آتش بدون دود اثر نادر ابراهیمی با تکیه بر الگوی کنش کامل کارل رانسوم راجرز

10.22034/caat.2024.451903.1086

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای زبان و ادبیات فارسی دانشگاه محقق اردبیلی

2 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده
کارل راجرز، روانشناس انسان‌گرا با تأکید بر تجربه‌های فردی، نظریۀ کنش کامل را ارائه کرده است که نشان می‌دهد احساس آزادی، اعتماد به عواطف درونی و تجربه‌پذیری، مهم‌ترین مولفه‌های روان سالم را تشکیل می‌دهند. پژوهش حاضر کنش و رفتار دو شخصیت اصلی در رمان هفت جلدی آتش بدون دود : 1- گالان اوجا 2- آلنی آق اویولر را بر اساس نظریۀ کنش کامل راجرز و به شیوۀ تحلیلی- توصیفی مورد نقد روانشناختی قرار می‌دهد. هدف از انجام این پژوهش، واکاوی و مقایسۀ کنش‌های روانی اشخاص اول رمان آتش بدون دود است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که گالان شخصیت اول رمان آتش بدون دود در جلد نخست، به دلیل تعصبات قبیله‌ای، جنگ و خونریزی، بهرۀ اندکی از مولفه‌های کنش کامل دارد و حیاتی روان‌پریشانه را تجربه می‌کند؛ در مقابل، شخصیت آلنی قهرمان جلد دوم تا پایان جلد هفتم، کاملاَ با مولفه‌های کنش کامل مطابقت داشته و نمونۀ کاملی از روان سالم نوع آدمی را به نمایش می‌گذارد. نتیجه آنکه رمان آتش بدون دود در پرداخت اشخاص اول رمان، ایستا و ثابت نیست؛ بلکه مسیر تطور و تعالی را طی می‌کند و با ایجاد تقابل و تفاوت در اشخاص اول رمان، مراحل بلوغ فکری و روانی انسان معاصر را به تصویر می‌کشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Psychological investigation of the first character element in the novel Atash without Smoke by Nader Ebrahimi based on the complete action model of Carl Ransom Rogers.

نویسندگان English

zeynab barzegar mahar 1
Khodabakhsh Asadolahi 2
1 , University of Mohaghegh Ardabili. Ardabili
2 University of Mohaghegh Ardabili. Ardabil,
چکیده English

Carl Rogers, a humanist psychologist, has presented the theory of complete action by emphasizing individual experiences, which shows that the feeling of freedom, trust in inner emotions, and experientiality are the most important components of a healthy psyche. The present study psychologically criticizes the action and behavior of two main characters in the seven-volume novel fire without Smoke: 1- Galan Oja 2- Aleni Agh Oyoler based on Rogers' full action theory and in an analytical-descriptive way. The purpose of this research is to analyze and compare the psychological actions of the first persons in the novel fire without smoke. The findings of the research indicate that Galan, the first character of the novel fire without smoke in the first volume, has little benefit from the full action components and experiences a psychotic life due to tribal prejudices, war and bloodshed. On the other hand, the character of Aleni, the hero of the second volume until the end of the seventh volume, fully corresponds to the elements of the complete action and displays a perfect example of a healthy human type. The result is that the novel "Fire without smoke" is not static and fixed in the treatment of the first persons of the novel; Rather, it follows the path of evolution and excellence, and by creating contrasts and differences in the first characters of the novel, it depicts the stages of intellectual and psychological maturity of contemporary man.

کلیدواژه‌ها English

  • Keywords: fire without smoke
  • Nader Ebrahimi
  • psychological criticism
  • Carl Rogers
آیسنک، هانس یورگن ( 1377) واقعیت و خیال در روانشناسی، ترجمۀ محمد نقی براهنی، تهران: رشد.
ابراهیمی، نادر ( 1388 ) آتش بدون دود، تهران: روزبهان.
ابراهیمی، نادر (1392) ابوالمشاغل، تهران: روزبهان.
برونو، فرانکو ( 1370) فرهنگ توصیفی اصطلاحات روانشناسی، ترجمۀ مهشید یاسایی، فرزانه طاهری. تهران: ناهید.
پروچاسکا، جیمز؛ نوراکس، جان ( 1381) نظریه‌های روان‌درمانی، ترجمۀ یحیی سید محمدی، تهران: رشد.
پروین، لارنس (1372) روانشناسی شخصیت، نظریه و تحقیق، ترجمۀ محمد جعفر جوادی، پروین کدیور، تهران: رسا.
راجرز، کارل (1399) هنر انسان شدن، ترجمۀ میهن میلانی، تهران: آسیم.
سیاسی، علی اکبر ( 1371 ) نظریه‌های شخصیت یا مکاتب روانشناسی، تهران : موسسه انتشارات و چاپ
شمیسا، سیروس (1385) نقد ادبی، تهران: میترا
شولتز، دوان ( 1375) روانشناسی کمال، الگوهای شخصیت سالم، ترجمه گیتی خوشدل،تهران: البرز
شیلینگ لوییس (1384 ) نظریه‌های مشاوره ( دیدگاه‌های مشاوره)، ترجمۀ خدیجه آرین، تهران: اطلاعات.دانشگاه تهران.
فروید، زیگموند (1399) کاربرد روانکاوی در نقد ادبی، ترجمۀ حسین پاینده، تهران: مروارید
فیست،جس؛ فیست، گرگوری ( 1392) نظریه‌های شخصیت، ترجمۀ یحیی سید محمدی، تهران: ارسباران.
گنجی، حمزه (1379) روانشناسی عمومی، تهران: ساوالان.
یاوری،حورا (1399) ادبیات و روانکاوی، دو متن، دو انسان، دو جهان، تهران : سخن.
هربرت، ال پتری ( 1382) آبراهام مزلو و خودشکوفایی، ترجمۀ جمشید مطهری، ماهنامۀ علمی معرفت، 6/69
همتی، فاطمه؛ طالقانی، نرگس ( 1386) کارل رانسوم راجرز، خود هستۀ نظری شخصیت، تهران: دانژه.
  • تاریخ دریافت 26 فروردین 1403
  • تاریخ بازنگری 10 خرداد 1403
  • تاریخ پذیرش 12 شهریور 1403