فصلنامه نقد، تحلیل و زیبایی شناسی متون

زیبایی‌شناسی انواع تلمیح در دفتر شعر «گریه های امپراتور» سرودة فاضل نظری

10.22034/caat.2025.530418.1141

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 نوازالله فرهادی، استادیار آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

2 ، دبیر زبان و ادبیات فارسی آموزش و پرورش و دانشجوی کارشناسی ارشد آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

چکیده
تلمیح، از جمله شگردهای بدیعی و ادبی است، که در آثار ادبی بسیار به‌ کار رفته است. مضمون‌آفرینی، تصویرسازی ادبی، ایجاز و تداعی داستان‌های نهفته در بطن متن، از جمله کارکردهایی است، که می توان برای آرایة تلمیح در نظر گرفت. در این جستار ، پژوهشگر درصدد است، تا با بررسی دفتر شعر گریه‌های امپراتور از فاضل نظری، انواع تلمیحات به ‌کار رفته را شناسایی و طبقه‌بندی کند و در پایان به بسامدی از انواع تلمیحات در این دفتر شعر دست یابد. جامعه آماری این مقاله، دفتر شعر گریه‌های امپراتور و روش تحقیق آن، از نوع کتابخانه‌ای و مراجعه به کتاب‌های مرجعی چون فرهنگ تلمیحات سیروس شمیسا است. بررسی‌ها در این جستار نشان می‌دهد، تلمیحات دینی و فولکلوریک از پربسامدترین و تلمیحات تاریخی از کم‌بسامدترین تلمیحاتی هستند که در این دفتر شعر به کار رفته‌اند، اما جنبة زیبایی‌شناسانة این شگرد شاعرانه، گاه در همان حیطه‌های کم‌بسامد، نمود ژرفتری پیدا می‌کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Aesthetics of Types of Allusion in the Poetry Book "The Emperor's Tears" by Fazel Nazari

نویسندگان English

Navazollah Farhadi 1
Zahra Fatemi 2
1 Assistant Professor, department of Persian language and literature Education, farhangian university, Tehran, Iran.
2 Secretary of Persian Language and Literature, Education and Master's Degree Student in Persian Language and Literature Education, Farhangian University, Tehran, Iran.
چکیده English

Allusion is one of the creative and literary techniques that is widely used in literary works. Creating content, literary imagery, brevity, and evocative stories hidden within the text are among the functions that can be considered for the arrangement of allusion. In this article, the researcher seeks to identify and classify the types of allusions used by examining the poem "The Emperor's Cry" by Fazel Nazari, and finally reach a frequency of the types of allusions in this poem. The statistical population of this article is the poem "The Emperor's Cry" and its research method is of the library type and refers to reference books such as "Shamisa's Dictionary of Allusions". In this article, the researcher attempts to identify and categorize the types of allusions and their most frequent occurrences in the poetry collection in question, using a descriptive-analytical approach. Religious and folkloric allusions are among the most frequent, and historical allusions are among the least frequent, that appear in the poems of this poetry collection.

کلیدواژه‌ها English

  • Spiritual Rhetorics
  • Arequency
  • Allusion
  • Fazel Nazari
  • Emperor's Tears
آبیار، فرشته (1403). «بررسی جلوه‌های طبیعت در غزلیات سلمان ساوجی». نقد، تحلیل و زیبایی‌شناسی متون، سال هفتم، شمارة 1، (پیاپی:22)، 63-78
آیدینلو، سجاد (1383). «نکته‌هایی دربارة تلمیحات شاهنامه‌ای خاقانی». پژوهش‌های ادبی، شمارة 4، صص 7-36
حاجی عبدالحسینی، محمد و پروین گنابادی بهرام و ثریا رزاقی (1401) « تلمیح و انواع آن در غزل بیدل دهلوی». سبک شناسی نظم و نثر فارسی، شمارة 7 (پیاپی 77)، صص ۱۷۴ -  ۱۵۷                                                                                                         
صباغی، علی و حسن حیدری (۱۳۹۶). «تلمیح از سرقت ادبی تا صنعت ادبی: بررسی تلمیح در منابع بلاغی».  فنون ادبی،  شمارة ۳ (پیاپی 20)، صص 1-12
دهخدا، علی‌اکبر (1400). لغت نامه دهخدا، ج۲، تهران: دانشگاه تهران
راستگو، محمد (1382). هنر سخن‌آرایی (فن بدیع). تهران: سمت
رضایی گلوجه، موسی (۱۴۰۱). «بررسی مضامین غزلیات حسین منزوی و فاضل نظری». پژوهشنامة اورمزد، شمارة ۵۸، صص 149-169 
ساکی، مریم و طیطه، هادی (1404). «نقد نظریة جدول ضربی شفیعی کدکنی». نقد، تحلیل و زیبایی‌شناسی متون، سال هفتم، شمارة 1، (پیاپی:22)، 26-40
شفیعی کدکنی، محمدرضا (1380). صور خیال در شعر فارسی. تهران: آگاه
شمیسا، سیروس (1402). نگاهی تازه به بدیع. تهران: میترا
شمیسا، سیروس (1399). فرهنگ تلمیحات. تهران: میترا
فرخی، سودابه و غلامحسین فهندژی سعدی (1394). «تلمیح به مثابه هنر سازه (مطالعة موردی سیر تحول ساختار تلمیح در تلمیح به شب قدر)». دهمین همایش بین‌المللی ترویج زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه محقق اردبیلی، شهریور 1395
فلاح، غلامعلی و مهرداد زارعی ( ۱۳۹۴). «هندی‌وارگی در اشعار فاضل نظری». زبان و ادبیات فارسی، شمارة ۷۸، صص 145-166 
مدرسی، فاطمه و کمال رسولیان (1404). «بررسی زبان، تصویر و عاطفه در شعر رودکی سمرقندی». نقد، تحلیل و زیبایی‌شناسی متون، سال هشتم، شمارة 1، (پیاپی:26)، 120-151
نظری، فاضل (۱۴۰۱) اقلیت، تهران: سورة مهر
 نظری، فاضل (۱۴۰۰) کتاب، تهران: سورة مهر
نظری، فاضل (۱۴۰۰) ضد، تهران: سورة مهر
 نظری، فاضل (۱۴۰۱) وجود، تهران: اسورة مهر
همایی، جلال‌الدین (1388). فنون بلاغت و صناعات ادبی. قم: هما
 
  • تاریخ دریافت 24 خرداد 1404
  • تاریخ بازنگری 20 شهریور 1404
  • تاریخ پذیرش 28 شهریور 1404