فصلنامه نقد، تحلیل و زیبایی شناسی متون
فصلنامه نقد، تحلیل و زیبایی شناسی متون

بررسی کارکرد اغراق در شعر کودک مطالعه موردی: اشعار گروه سنّی «الف»

10.22034/caat.2025.534207.1145
دوره 9، شماره 2 - شماره پیاپی 31
تابستان 1405
صفحه 4-18
فصلنامه نقد، تحلیل و زیبایی شناسی متون

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

پیام فروغی راد 1
رامین محرمی 2

1 دانش آموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه محقق اردبیلی ، اردبیل، ایران.

2 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

چکیده
اغراق، افزون بر جنبه‌ی زیباشناختی آن، با رشد ذهنی کودکانِ گروه سنّی «الف» ارتباط و همسویی داشته، و نقش اساسی در رشد عاطفی آن‌ها دارد؛ همچنین، از طریق تصویرسازی‌های ذهنی، ابزاری مؤثر در راستای تقویت تخیّل و درک مفاهیم پیچیده است؛ بر اساس این، در پژوهش حاضر، به بررسی نقش و کارکرد اغراق در شعر کودکانِ گروه سنّی «الف» پرداخته شده، تا از سویی به اهمیت کاربرد اغراق –به‌عنوان ابزار مؤثر بلاغی- در تقویّت تخیّل، درک مفاهیم و رشد ذهنی کودکان پی برده شود و از سویی دیگر، زمینه‌ای برای تولید محتوای ادبی متناسب با نیازهای روانی کودکان ایجاد گردد. نتایج پژوهش، بیانگر این است که اغراق، می‌تواند در خدمت رشد شناختی قرار گیرد و با تصویرسازی‌های ذهنی، سبب درک مهارت‌های زبانی و تقویت تفکّر گردد. مهم‌ترین شگردهای اغراق‌آفرینی در شعر کودک عبارتند از: بزرگنمایی و یا کوچک‌نمایی شخصیت‌ها، اغراق در کردار، توصیف ترکیب ناممکن، اغراق در بیان احساسات و ... . این پژوهش با بهره-گیری از روش کیفی و تحلیل اشعار گروه سنّی «الف» انجام گرفته است.

کلیدواژه‌ها

اغراق
جانبخشی
رشد شناختی
شعر کودک
کارکرد بلاغی
موضوعات

عنوان مقاله English

An Analytical Study of the Function of Exaggeration in Children's Poetry Case Study: Poems for Age Group "A"

نویسندگان English

payam foroghirad 1
Ramin Moharrami 2
1 PhD in Persian Language and Literature, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil,Iran.
2 Professor, Department of Persian Language and Literature, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
چکیده English

Beyond its aesthetic dimensions, exaggeration aligns closely with the cognitive development of children in age group "A" and plays a vital role in their emotional growth. Through mental imagery, it also serves as an effective tool for enhancing imagination and facilitating the understanding of complex concepts. Accordingly, this study explores the role and function of exaggeration in poems intended for children in age group "A," with the aim of highlighting the significance of this rhetorical device in fostering imagination, conceptual understanding, and cognitive development. Additionally, the research seeks to provide a foundation for creating literary content that aligns with children's psychological needs. The findings indicate that exaggeration can significantly contribute to cognitive development by employing mental imagery to improve language skills and critical thinking. The main techniques of exaggeration observed in children's poetry include: magnification or minimization of characters, exaggeration of actions, depiction of impossible combinations, amplification of emotions, and more. This study employs a qualitative methodology and conducts a detailed analysis of poems targeted at age group "A."

کلیدواژه‌ها English

  • اغراق
  • جانبخشی
  • رشد شناختی
  • شعر کودک
  • کارکرد بلاغی
ابراهیمی، جعفر(1372)، آواز پوپک، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
ابراهیمی، جعفر (1374)، بوی نان تازه، تهران: انتشارات حوزه هنری.
ابراهیمی، جعفر (1375)، خدا چه مهربان است، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
ابراهیمی، جعفر (1377)، شکوفه­های شعر، تهران: کتاب­های شکوفه.
امانی، غفور و فریده آذر نوید. (1383)، ادبیات کودکان و نوجوانان، اردبیل: نیما کتیبه.
پور نامداریان، تقی(1374)، سفر در مه، تهران: زمستان.
پولادی، کمال(1387)، بنیادهای ادبیات کودک، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
پیاژه، ژان(1382)، شکل­گیری نماد در کودکان، ترجمه زینت توفیق، تهران: نشر نی.
رحمان­دوست، مصطفی(1389)، دوستی شیرین است، تهران: انتشارات مدرسه.
ذبیح­نیا عمران، آسیه و حسین بردخونی (1394)، «بررسی، نقد و سیر شعر معاصر کودک و نوجوان در ایران». فصلنامه­ی تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی(بهار ادب)، سال هشتم شماره، شماره پیاپی 28، صص226-246.
زندن، وندر و جیمز دبیلیو(1383)، روا­ن­شناسی رشد(1و2)، ترجمه­ی دکتر حمزه گنجی، تهران: انتشارات بعثت.
ستّاری، جلال(1387)، اسطوره و رمز، تهران: سروش.
سلاجقه، پروین(1387)، از این باغ شرقی، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
   سمیعی، احمد (1382)، نگارش و ویرایش، تهران: انتشارات سمت.
شجاعی، مهری(1389)، تحلیل روانشناختی ادبیات کودک و نوجوان در آثار هوشنگ مرادی کرمانی و مصطفی رحمان­دوست، دانشگاه محقق اردبیلی: پایان­نامه­ی مقطع کارشناسی ارشد.
شریفی، شهلا و زهرا حامدی شیروان(1389)، «بررسی استعاره در ادبیات کودک و نوجوان در چهارچوب زبانشناسی­شناختی»، دو فصلنامه­ی تفکّر و کودک، سال اول، شماره­ی دوم، صص39-63.
شعاری­نژاد، علی­اکبر(۱۳92)، ادبیات کودکان، تهران: انتشارات اطلاعات.
شعبان­نژاد، افسانه(1391)، بادبادک و کلاغه، مشهد: به نشر.
شعبان­نژاد، افسانه (1375)، پولک ماه، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
شعبان­نژاد، افسانه (1379)، رنگین کمان کودکان، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
شعبان­نژاد، افسانه (1392)، هر کی یه رنگی داره، تهران: کتابهای شکوفه.                                     
شفیعی کدکنی، محمدرضا (1378). صور خیال در شعر فارسی، تهران: انتشارات آگه.
صرفی، محمدرضا و فاطمه هدایتی(1392)، «نماد و نقش مایه­های نمادین در داستان­های کودک و نوجوان دفاع مقدس»، نشریه­ی ادبیات پایداری دانشگاه باهنر کرمان، سال چهارم، شماره هشتم، صص 73-89.
قاسم­نیا، شکوه(1392)، مامان می­خوام بخوابم، تهران: کتاب­های بنفشه.
قزل­ایاغ، ثریا(۱۳92)، ادبیات کودکان و نوجوانان و ترویج خواندن، تهران: انتشارات سمت.
کشاورز، ناصر(1391)، از برگ گل بهتر، تهران: سروش.
کشاورز، ناصر (1394)، فرشته­ای از آسمون، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
کیانوش، محمود(1382). طوطی سبز هندوستان، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
کیانوش، محمود(1393)، بچه­های جهان، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
محرمی رامین، خدابخش اسداللهی، شکرالله پورالخاص و پیام فروغی­راد(1396). بررسی نماد روانشناختی در شعر کودک، نشریه­­ی مطالعات ادبیات کودک دانشگاه شیراز، سال هشتم، شماره اول.
محمدبیگی، ناهید(1389)، رازکاوی ادبیات کودک و نوجوان(تحلیل محتوایی کودک- قصّه و شعر از سال 1300-1385)، تهران: انتشارات ترفند.
منصور محمود و پریرخ دادستان(1385)، روان­شناسی ژنتیک، تهران: انتشارات بعثت.
نورتون، دونا(1382)، شناخت ادبیات کودک، گونه­ها و کاربردها از روزنه چشم کودک، تهران: ستاره سبز.
نجفی بهزادی, سجاد , مهری قهفرخی,معصومه و علیخانی,زیبا . (1398). «نقد و بررسی برخی از حکایت‌های بازنویسی شده عطار برای نوجوانان». .فصلنامه نقد، تحلیل و زیبایی شناسی متون, 2(1), 33-54.
وحیدیان کامیار، تقی(1379)، بدیع از دیدگاه زیبایی­شناسی، تهران: نشر دوستان.
  • تاریخ دریافت 09 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری 05 مهر 1404
  • تاریخ پذیرش 20 آبان 1404

صفحه اصلی

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما